دایره المعارف مقالات و کتب مغز و اعصاب
دانلود کتاب مغز و اعصاب انسان با فرمت PDF

برای دانلو کتاب مغز و اعصاب انسان با حجم 125 کیلو بایت اینجا را کلیک کنید.
جراحی مغز و اعصاب یک فوق تخصص از جراحی است که با اعمال جراحی روی دستگاه عصبی بدن سر و کار دارد. اندامها و بخشهای مورد جراحی در این نوع عمل عبارتند از مغز، ساقه مغز، نخاع، شبکه مرکزی و محیطی اعصاب بدن، و همچنین اندامهای پوشانندهٔ این ساختارها.[۱]
این گونه عمل توسط منخصصی به نام جراح مغز و اعصاب انجام میشود.
از جمله جستارهای وابسته به جراحی مغز و اعصاب میتوان این موضوعات را نام برد: فیزیولوژی طبیعی، افزایش فشار داخل جمجمهای، تومورهای مغزی، معاینه بالینی، تروما به سر، سکته مغزی، خونریزی زیر عنکبوتیه، جراحی مغز و اعصاب کودکان، مهرهها، نخاع شوکی، اعصاب محیطی و جمجمهای، عفونت، صرع و درد.[۲]
در اورژانسهای جراحی مغز و اعصاب بیماران با یک یا چند دقیقه دیر رسیدن به بیمارستان بین مرگ و زندگی قرار میگیرند و تشخیص اولیه با پزشک عمومی است در این رابطه بسیار حیاتی است.[۳]
عمل جراحی قاعده جمجمه:-
جراحی در محل قاعده جمجمه یکی از انواع جراحی مغز و اعصاب است.
این نوع جراحی به علت اینکه تمام رگها و اعصاب ورودی و خروجی به مغز از آن عبور میکند، حساسیت بسیار بالایی دارد و اگر هنگام درآوردن تومور در این محل بیدقتی شود خطرات زیادی از جمله فلج شدن صورت فرد اتفاق میافتد. عمل جراحی در محل قاعده جمجمه یک جراحی میانرشتهای است که با همکاری جراحان گوش و حلق و بینی و جراحان مغز و اعصاب انجام میشود.[۴]
عمل جراحی برای افرادی که دچار تومور در ناحیه قاعده جمجمه هستند یا بیماران تصادفی و برخی از نوزادانی که دچار نقص مادرزادی در محل قاعده جمجمه هستند انجام میشود.[۵]
مجید سمیعی از جراحان اعصاب ایرانی بنیانگذار این نوع عمل جراحی قاعده جمجمه در دنیا است.[۶]
نقشه مغز هر انسان با دیگری متفاوت است:-
پروفسور مجید سمیعی، جراح برجسته مغز و اعصاب گفت: نقشه مغز هر انسان با دیگری متفاوت است و دانشمندان زیادی در سراسر جهان در تلاشند تا این اسرار را كشف كنند و بتوانند قسمتی از قدرت مغز را در صنایع بازسازی كنند. شاید مغز انسان در آینده كمی استراحت كند.
پروفسور مجید سمیعی، جراح برجسته مغز و اعصاب ایرانی مقیم آلمان كه سابقه ۸ هزار جراحی را فقط در ناحیه قاعده جمجمه به عنوان حساسترین ناحیه جراحی مغز و اعصاب در كارنامه خود دارد، درباره نوآوریهای خود در عرصه این جراحی گفت: قدم اول و مهمی كه من در عرصه جراحی مغز و اعصاب برداشتم به حدود سال ۱۹۶۶ بر میگردد كه جراحی زیر میكروسكوپ بود.
● جراحی زیر میكروسكوپ، انقلاب اول بود
وی افزود: در آن زمان فقط چند نفر در دنیا بودند كه میتوانستند زیر میكروسكوپ عمل كنند، به این ترتیب ما توانستیم روش جراحی جدید و نویی را به دست آوریم كه با شرایط قبلی بسیار متفاوت بود و با شرایط خیلی بهتری میتوانستیم بافتها را ببینیم، چون در زیر میكروسكوپ هم نور فراوان بود و هم محیط بزرگتر میشد و میتوانستیم ریزه كاریهای محل را خیلی دقیقتر ببینیم و توانستیم وسعت عملهایی كه میشد انجام داد را گسترش دهیم.
پروفسور سمیعی گفت: عمل در زیر میكروسكوپ باعث شد، وارد محیطهایی شویم كه در گذشته بدون میكروسكوپ خیلی خطرناك بودند و نمیتوانستیم به آن نواحی دست بزنیم. یكی از این محیطها، محیط قاعده جمجمه بود كه در واقع به وجود آمدنش به كمك جراحی میكروسكوپی بود كه توانستیم جراحی كنیم، بدون اینكه به بافتهای اطرافش كه مملو از عصب و مویرگ است، آسیب برسد.
● همه جای بدن پیوند عصب زدم
وی اضافه كرد: البته بعد از آن پیوند عصب در زیر میكروسكوپ نیز یكی از علاقههای من بود كه تقریباً بعد از آن توانستم در تمام بدن هر جا كه صدمه به عصب وارد شده بود، یك راهی برای پیوند عصب پیدا كنم و متدهای جدیدی برای پیوند عصب در بدن انسان به وجود آوردم كه همه موفقیتآمیز بودند و اكنون این عملها را جراحان در سراسر دنیا برای بیماران انجام میدهند.
● نقشه مغز هر انسان منحصر به فرد است
پروفسور سمیعی درباره دغدغههای امروز و اینكه اكنون روی چه مسائلی كار میكند كه میتواند آینده جراحی مغز و اعصاب را تغییر دهد، گفت: مسئله مهمی كه اخیراً روی آن كار میكنم، Brain maping یا نقشه مغز است، آنچه امروز ما از مغز انسان میشناسیم با آنچه ۲۰ سال پیش میدانستیم خیلی متفاوت است، اصلاً قابل مقایسه نیست، آن زمان مغز انسان را فقط از نظر آناتومی میدیدیم كه ناحیههایی دارد و تا حدی میدانستیم كه چه حركتها و مسئولیتهایی از انسان مربوط به كدام ناحیه مغز است ولی بعد از اینكه موضوع Brain mapig پیش آمد، فهمیدیم همان طور كه انسانها مختلف هستند، همان طور هم محل مسئولیت مغز و حركات انسان در مغز در انسانهای مختلف متفاوت است و نمیتواند برای همه انسانها در یك جای ثابت باشد.
پروفسور سمیعی اضافه كرد: از این نظر در همه جراحیها بررسی نقشه مغز قبل از عمل ضروری شد زیرا نقاط حساس مغز در هر انسان با انسان دیگر متفاوت است و این موضوع پژوهش جدیدی در جراحی مغز و اعصاب شد كه اكنون خیلی روی آن كار میكنیم.
این دانشمند برجسته ایرانی در پاسخ به این خبرنگار اجتماعی فارس پرسش كه «چشمانداز آینده جراحی مغز و اعصاب را چگونه میبینید»، گفت: تمام تلاش ما در آینده این است كه مغز انسان را بهتر درك كنیم، در هر گوشه مغز انسان اسراری وجود دارد كه هر چه بیشتر درباره آن بدانیم، جراحی مغز و اعصاب به همان میزان جلو میرود.
وی اضافه كرد: تا زمانی كه ندانیم در كجا هستیم و آن محلی كه جراحی میكنیم چه مسئولیتی دارد، جراحی كامل نیست، وقتی كه تشخیص دهیم این ناحیه كه عمل میكنیم چه خطراتی و چه امكاناتی در آن وجود دارد در آن موقع جراحی مغز و اعصاب به سطح خیلی خیلی بالایی میرسد كه یك جراح میتواند از قبل از عمل پیشبینی كند كه عمل او چه خطراتی میتواند داشته باشد.
● فلج شدن بهتر از اختلال در تفكر است
پروفسور سمیعی گفت: اسرار تفكر انسان، بسیار زیاد است، دستورات مغز فقط حركات دست و پا نیست، تفكر انسان رول(نقش) اصلی را بازی میكند به طوری كه هر انسانی حاضر است حتی فلج شود اما افكار او تغییر پیدا نكند و به هم نریزد، این صدمه بسیار بزرگی است كه انسان نتواند افكارش را جمع و جور كند و این موضوع دانش جدیدی است كه به عنوان كوكنتیو سرجری دنبال میشود.
این دانشمند ایرانی درباره اینكه آیا ممكن است روزی بشر بتواند به طریقی اطلاعات مغز را بخواند و آن را در جای دیگر ذخیره كند، پاسخ داد: الآن دانشمندان زیادی دارند در این جهت كار میكنند كه بتوانند بر قدرت تفكر و مغز انسان بیشتر مسلط شوند و از آن برای ساخت دستگاههای مشابه دیگر استفاده كنند، بسیاری از كارخانهها و صنایع نیز به دنبال ساخت چنین دستگاههایی هستند كه قسمتی از قدرت مغز انسان را داشته باشد، روزگاری شما برای اینكه خودروی خود را پارك كنید باید برمیگشتید و پشت سرتان را نگاه میكردید اما امروز این كار را sensorها انجام میدهند.
● هیچ وقت به همه اسرار مغز پی نمیبریم
پروفسور سمیعی اضافه كرد: این دانش هر روز پیشرفت میكند اما بعید میدانم روزی بتوانیم به تمام اسرار مغز دست پیدا كنیم و روباتهایی بسازیم كه كاملاً بتوانند همه كارهای مغز را انجام دهند ولی خیلی از امكانات مغز را میتوان به دست آورد و در كامپیوترها جا داد، اگر چنین موقعیتی پیش آید شاید در آینده مغز انسان بتواند اندكی استراحت كند، كارهای عادی را ماشین انجام دهد و كارهای پیچیده را مغز انسان.
پروفسور سمیعی در پاسخ به این پرسش كه چقدر مغز انسان را میشناسید، گفت: این سوالی است كه هیچ كس نمیتواند به آن جواب دهد.
اصطلاح «سكته مغزي» وضعيتي را توصيف ميكند كه در آن، جريان خون يك قسمت از مغز در اثر يك لخته خوني يا يك رگ خوني پاره شده، بهطور ناگهاني و جدي مختل ميشود. انتقال سريع بيمار به بيمارستان بسيار حياتي است. اگر سكته مغزي به دليل لخته روي داده باشد، ميتوان با دادن دارو، وسعت صدمه مغزي را محدود و روند بهبود را سريعتر كرد. سكته مغزي بهطور شايعتر در سنين بالا و نيز در افرادي كه دچار فشار خون بالا يا برخي ديگر اختلالات گردش خون هستند، رخ ميدهد. آثار سكته مغزي وابسته به حجم و بخشي از مغز است كه دچار آسيب شده است. در برخي موارد، اين وضعيت ميتواند كشنده باشد؛ با اين حال، اكثر افراد پس از سكته مغزي، بهطور كامل بهبود پيدا ميكنند.
تشخيص
ممكن است موارد زير وجود داشته باشند:
مشكلاتي در تكلم و بلع
اگر از بيمار بخواهيد كه دندانهاي خود را نشان دهد، تنها يك طرف صورت حركت خواهد كرد و يا حركت (دوطرف) يكسان نيست.
از دست دادن قدرت يا حركت در اندامها
سردرد شديد و ناگهاني
وضعيت ذهني منگ و هيجانزده كه ميتواند با مستي اشتباه گرفته شود.
از دست رفتن هوشياري بهطور ناگهاني يا تدريجي
اهداف
باز نگه داشتن راه تنفسي
فراهم كردن شرايط انتقال فوري بيمار به بيمارستان
هشدار!
اگر بيمار بيهوش است، راه تنفسي را باز و تنفس را كنترل كنيد؛ آماده باشيد تا در صورت لزوم، احياي تنفسي و ماساژ قفسه سينه را آغاز كنيد . اگر بيمار نفس ميكشد، وي را در وضعيت بهبود قرار دهيد. با مركز اورژانس تماس بگيريد و آمبولانس درخواست كنيد. تا زمان رسيدن نيروهاي امداد پزشكي، علايم حياتي (سطح پاسخدهي، نبض و تنفس) را كنترل و ثبت كنيد.
احتياط!
چيزي براي خوردن يا نوشيدن به بيمار ندهيد چون سكته مغزي ميتواند عمل بلع را با مشكل روبهرو كند.
1) اگر بيمار هوشيار است، به او كمك كنيد تا دراز بكشد به طوري كه سر و شانههايش مختصري بالاتر از تنه، روي چيزي تكيه كند. سر او را به سمت مبتلا خم كنيد و يك حوله روي شانه او قرار دهيد تا هرگونه ترشحي را جذب كند. با مركز اورژانس تماس بگيريد و آمبولانس درخواست كنيد.
2) هر لباسي را كه ممكن است تنفس بيمار را دچار اختلال كند، شل كنيد. همچنان به بيمار اطمينان خاطر بدهيد. علايم حياتي (سطح پاسخدهي، نبض و تنفس) را تا رسيدن نيروهاي امداد پزشكي، كنترل و ثبت كنيد.
توضیح ضروری مدیر وب سایت خبرنگار :
با توجه به انبوه پیام های مخاطبان این وب سایت مبنی بر درخواست اطلاعات تماس با پروفسور سمیعی ، آدرس ، تلفن و ایمیل ایشان بدین شرح اعلام می شود :
Name: Madjid Samii, MD PhD Read Bio
Address: International Neuroscience Institute
Rudolf-Pichlmayr-Str. 4
Hannover 30625
Country: Germany
Telephone: (51) 127092700
Fax: (51) 127092706
E-mail: samii@ini-hannover.de
website:http://www.ini-hannover.de/en/home.html
bio:http://www.societyns.org/society/bio.aspx?MemberID=15543
حمید ضیایی پرور
روز پنج شنبه 15 آذر 86 روز مهمی برای من بود . صبح در دانشگاه علوم و تحقیقات امتحان جامع ( مرحله دوم) داشتم و بعد از آن بلافاصله به بیمارستان فوق تخصصی میلاد رفتم جایی که سمپوزیوم بین المللی جراحی مغز و اعصاب به ریاست پروفسور سمیعی مشهورترین جراح مغز و اعصاب جهان در حال برگزاری بود . اذعان می کنم تا کنون 3 نفر روی من تاثیر شگفت انگیز داشته اند پروفسور جاجرمی رییس بنیاد بین المللی مطالعات آسیایی در تهران و استاد دانشگاه سوربن ، پروفسور فضل الله رضا اندیشمند بزرگ ایرانی و پروفسور سمیعی مبدع جراحی قاعده جمجمه . وقتی نگاه می کنم می بینم هر 3 با اینکه در رشته های مختلف متخصص هستند اما ویژگی های مشترک دارند: سخت کوشی، افتخار آفرینی برای ایران ، پیشتاز بودن در رشته خود .
گزارش امروز من در روزنامه خراسان به سمپوزیوم جهانی جراحی مغز واعصاب اختصاص دارد که طی آن من موفق شدم در کنفرانس خبری آن روز 5 سوال از پروفسور سمیعی بپرسم .
من تاكنون ٨ هزار عمل جراحي قاعده جمجمه روي بيماران انجام داده ام كه يك ركورد جهاني است.
پروفسور مجيد سميعي، پايه گذار و مبدع روش نوين«جراحي قاعده جمجمه» در جهان در نشستي خبري در حاشيه سمپوزيوم بين المللي ضمن بيان اين مطلب در پاسخ به سوال خراسان اظهار داشت: من هر روز در اتاق عمل هستم وروزانه به طور متوسط بين ٤ تا ٦ عمل جراحي انجام مي دهم.
سمپوزيوم بين المللي جراحي مغز و اعصاب كه از روز پنج شنبه به رياست پروفسور سميعي در بيمارستان ميلاد تهران آغاز شد، امروز پايان مي يابد.در اين سمپوزيوم بين المللي كه با حضور ده ها متخصص جراحي مغز و اعصاب از ايران، ايتاليا، آلمان، آمريكا و چين برگزار شد، ١٢ متخصص داخلي و ١٢ متخصص خارجي به ارائه مقاله و سخنراني پرداختند.اين سمپوزيوم با همكاري وزارت رفاه، بهداشت، موسسه بين المللي نورو ساينس، دانشگاه هاي علوم پزشكي تهران، ايران، شهيد بهشتي و بيمارستان هاي فوق تخصصي خاتم الانبيا و ميلاد برگزار شده و رياست آن نيز به عهده پروفسور مجيد سميعي پزشك تراز اول ايراني مقيم آلمان و مبدع جراحي قاعده جمجمه است.پروفسور سميعي در اين همايش طي سخناني با ابراز خرسندي از حضور استادان دانشگاه هاي اصفهان، مشهد، شيراز و تبريز در اين سمپوزيوم، گفت: پيشرفت و توسعه علم پزشكي كشور در گرو قدرت علمي استادان آن است و زماني توسعه علوم پزشكي در كشور نمايان مي شود كه توجه مسئولان به تمامي شهرها معطوف شود استادان و پزشكان تمام شهرهاي كشور بايد همان قدرت علمي و تخصصي پزشكان تهران را داشته باشند. وي افزود: ايران زماني مي تواند جايگاه بين المللي خود را از نظر دانش پيدا كند كه در تعامل علمي و تخصصي با ديگر كشورها باشد.در اين سمپوزيوم با هدف آموزش جراحان ايراني مغز و اعصاب و براي آشنايي با شيوه عمل جراحي قاعده جمجمه با حداقل آسيب، پروفسور سميعي به انجام ٢ مورد جراحي به صورت زنده پرداخت. اين جراح مشهور ايراني در سال ١٣١٦ در شهرستان رشت ديده به جهان گشود و در سن ٣٣ سالگي به درجه پروفسوري در رشته مغز و اعصاب مفتخر شد. وي كه بيش از ٣٥ سال مسئوليت بزرگ ترين مركز بين المللي علوم اعصاب (جامعه جهاني جراحان مغز و اعصاب) را بر عهده داشته، از متخصصان و جراحان زبده ايراني الاصل مقيم كشور آلمان است و به عنوان پايه گذار و مبدع روش نوين جراحي قاعده جمجمه شناخته شده است.
مصاحبه پروفسور سميعي
پروفسور مجيد سميعي رئيس سمپوزيوم در نشستي با خبرنگاران رسانه ها، به سوالات آنان درباره جزئيات و ويژگي هاي جراحي قاعده جمجمه پاسخ گفت. وي در اين نشست خبري به ٥ سوال خبرنگار خراسان درباره تعداد عمل هايي كه تاكنون انجام داده است و مسائل مرتبط با آن پاسخ داد.
متن كامل اين پرسش و پاسخ ها در پي مي آيد:
- درباره جزئيات روش جراحي قاعده جمجمه و ويژگي هاي آن توضيح دهيد.
در جراحي قاعده جمجمه، به دليل پيچيدگي بسيار زياد به همكاري متخصصان رشته هاي مختلف نياز است. چون تمامي عروقي كه به مغز مي رود و از مغز خارج مي شود، از اين ناحيه نيز عبور مي كند. علاوه بر اين ٢ زوج ١٢ عصبي در مغز داريم كه وظايف بسيار مهمي برعهده دارد. اين اعصاب مهم نيز از استخوان قاعده جمجمه رد مي شود. بنابراين وقتي توموري در ناحيه قاعده جمجمه ايجاد شود، اين عروق و اعصاب تحت فشار قرار مي گيرد و در نتيجه جراحي كه قصد دارد چنين توموري را از داخل قاعده جمجمه خارج كند، بايد بسيار دقيق، با احتياط و تخصصي عمل كند چون كوچك ترين اشتباهي، موجب آسيب ديدن عروق و اعصاب مي شود. جراحي قاعده جمجمه در واقع مستلزم همكاري تنگاتنگ ٢ رشته خيلي مهم يكي جراحي مغز و اعصاب و ديگري جراحي گوش وحلق و بيني است. به همين دليل هم در گذشته اطلاعات هريك از جراحان اين دو رشته تا سطح قاعده جمجمه بود و از آن به بعد ديگر هيچ يك از اين دو حوزه اطلاعاتي از ساختار دروني اين بخش نداشتند.
- يعني در سطح قاعده جمجمه هيچ نوع جراحي انجام نمي شد
تا همين اواخر به تومورهايي كه در ناحيه قاعده جمجمه ايجاد مي شد، تومورهاي غيرقابل دسترس مي گفتند. به همين دليل، حدود ٤٠ سال پيش همكاري تنگاتنگي را با همكاران گوش و حلق و بيني شروع كردم. به همراه يكي از اين متخصصان به نام پروفسور «ولفگانگ دراف»، به نوشتن كتاب جامع جراحي قاعده جمجمه پرداختم.در اين همكاري مشترك و پس از تلفيق اطلاعاتمان در ٢ رشته جراحي متوجه شديم كه بسياري از تومورهايي را كه در گذشته، اصلا جرات دست زدن به آن ها را نداشتيم، قابل جراحي است. موفقيت شگفت انگيز اين عمل ها باعث شد كه ترغيب شوم دوره هاي آموزشي ويژه اي براي تمام جراحان سراسر دنيا در رشته هاي مغز و اعصاب و گوش و حلق و بيني در هانور آلمان برگزار كنم.با گذشت تقريبا ١٠ سال كه هر سال يكي دو مورد از اين دوره ها را برگزار مي كردم، موفق شدم در تمام كشورهاي دنيا يك انجمن جراحي قاعده جمجمه برپا كنم به گونه اي كه در حال حاضر هيچ كشور پيشرفته اي در دنيا نيست كه انجمن جراحي قاعده جمجمه نداشته باشد. من افتخار مي كنم كه بنيان گذار اين پروژه هاي مهم جهاني بوده ام و خوشحالم كه ١٥ سال پيش نيز كه براي فعاليت در ايران حضور داشتم، شماري از جراحان درخصوص تاسيس چنين انجمني در ايران اعلام آمادگي كردند. در اين زمينه دكتر فرهادي با همكاري جراحان مغز و اعصاب، اولين كنگره جراحي قاعده جمجمه را در تهران برگزار كردند. ثمره اين كنگره، همكاري تيمي متخصصان گوش و حلق و بيني با جراحان مغز و اعصاب در انجام جراحي هاي دشوار قاعده جمجمه است. اكنون به هر كشوري كه مي روم و مي بينم انجام چنين جراحي هايي امكان پذير شده است، بسيار مسرور مي شوم.
البته ما سعي كرده ايم در كنار انجمن هاي ملي كشورها، يك انجمن بين المللي نيز تاسيس كنيم، در سال ١٩٩٢ اولين كنگره بين المللي جراحي قاعده جمجمه را با حضور هزار و ٥٠٠ متخصص از ٥٥ كشور جهان در شهر هانور آلمان برگزار كرديم. اين كنگره يك هفته ادامه داشت و بيش از ٨٥٠ سخنراني در آن انجام شد، من در اين همايش نيز يك عمل جراحي را به طور زنده در زماني كه آقايان ناهار مي خوردند، انجام دادم.شيوه اي كه براي جراحي قاعده جمجمه در سطح جهان بنيان گذاشتم روز به روز گسترده تر شد و سراسر دنيا را فراگرفت به گونه اي كه در حال حاضر همه متخصصاني كه در اين رشته ها كار مي كنند، علاقه مند و مشتاق شده اند كه به بيماراني كه اين نوع تومورها را دارند، به نحو شايسته اي رسيدگي كنند. البته ما كتاب هايي نيز درباره اين شيوه جراحي نوشته ايم كه در سطح گسترده مورد استفاده همكاران مي باشد.
-عمل جراحي قاعده جمجمه را غير از بيماران داراي تومورهاي مغزي، روي چه بيماران ديگري مي توان انجام داد
در برخي تصادفات احتمال دارد كه قاعده جمجمه، دچار شكستگي شود. اين شكستگي باعث ترشح آب مغز به خارج مي شود كه بايد از وقوع آن جلوگيري كرد. در اين حالت تنها بايد از طريق جراحي قاعده جمجمه مغز وارد عمل شد. همچنين بيماراني هستند كه از عارضه «Malformation» يعني نقص در شكل گيري جمجمه رنج مي برند.به عنوان مثال يك تكه از قاعده جمجمه در اين بيماران وجود ندارد، يا دچار بزرگي و كوچكي غيرعادي است، اين موارد را هم مي توان از اين طريق ترميم كرد.
-تاكنون چند عمل قاعده جمجمه روي بيماران مختلف در جهان انجام داده ايد
من تاكنون ٨ هزار عمل جراحي قاعده جمجمه روي بيماران انجام داده ام كه يك ركورد جهاني است. در واقع من هر روز در اتاق عمل هستم و روزانه به طور متوسط بين ٤ تا ٦ عمل جراحي انجام مي دهم حتي در وضعيتي كه به نوعي بيمار بوده ام يا از خستگي مفرط رنج مي بردم باز هم عمل بيماران را انجام داده ام.
- در ايران چه تعداد عمل انجام داده ايد
عمل هاي من در ايران صرفا جنبه آموزشي داشته و براي نشان دادن فرآيند عمل به همكاران متخصص بوده است، اين وظيفه من است كه در زمينه تعليم و تربيت و آموزش جوانان متخصص كشورم همكاري كنم مگر دكتر سميعي چند دست دارد كه بخواهد همه بيماران را خود عمل كند.
-جراحي قاعده جمجمه چه عوارض و خطراتي را مي تواند در پي داشته باشد
در اين ناحيه اگر عروق و اعصاب كوچك ترين آسيبي ببيند، بيمار به لحاظ حركتي يا حواس پنج گانه دچار ناتواني جبران ناپذيري خواهد شد. در واقع اين جراحي احتياج به اعمال يك نوع هنرمندي خاص توسط پزشك جراح دارد. چرا كه هر نوع صدمه به اين عروق و اعصاب مي تواند به نابينايي، ناشنوايي يا فلج شدن بخشي از صورت بيمار بينجامد.البته در طول اين ٤٠ سال، تجربه مان بيشتر شده است و اكنون به خوبي مي دانيم كه به چه طريقي بايد اين تومورها را جراحي كنيم. اگر به عنوان مثال در ابتداي كار، به ميزان ٣٠ درصد شاهد بروز عوارض بعد از عمل بوديم، اكنون اين عوارض به كمتر از ٣ درصد رسيده است.
- به جز شما چه كساني اين عمل را در ايران انجام مي دهند
در حال حاضر بسياري از متخصصان ايراني حوزه مغز و اعصاب و گوش و حلق و بيني با همكاري يكديگر مي توانند چنين عملي را انجام دهند. طي ١٥ سال اخير آموزش هاي گسترده اي براي متخصصان جراحي مغز و اعصاب، گوش و حلق و بيني در ايران ارائه كرده ام، امروز شما به هر يك از دانشگاه هاي ايران برويد، تعدادي از شاگردان من آن جا هستند، البته ممكن است تجربه من اندكي از آنان بيشتر باشد.
در حاشيه
" تمام مقاله هاي ارائه شده و سخنراني ها و حتي پرسش و پاسخ شركت كنندگان به زبان انگليسي و بدون ترجمه بود.
" در سمپوزيوم گفته شد كه جراحي مغز و اعصاب از جمله رشته هايي است كه به تجهيزات پيشرفته پزشكي مانند ميكروسكوپ هاي قوي نياز مبرمي دارد از اين رو تحريم ها باعث شده است فرآيند تهيه اين تجهيزات در ايران طولاني تر شود.
" حوادث ترافيكي در ايران عامل بروز بالاترين صدمات مغزي است، در حالي كه در ساير كشورها بخش اعظم جراحي هاي مغز و اعصاب، بيشتر روي تومورها انجام مي شود.
" هم اكنون ٩ مركز تخصصي آموزشي در تهران، با تمركز روي جراحي مغز و اعصاب در حال فعاليت هستند.
" جراحان برجسته خارجي به دعوت پروفسور سميعي در اين سمپوزيوم شركت كرده بودند، در واقع اعتبار اصلي سمپوزيوم به حضور و مشاركت پروفسور سميعي بود كه رئيس انجمن بين المللي جراحي قاعده جمجمه است.
" ساماندهي اجرايي سمپوزيوم توسط بيمارستان فوق تخصصي ميلاد به حرفه اي ترين شكل ممكن انجام شده بود كه باعث غرور و افتخار هر ايراني است.
10 عامل مهم تخریب مغز:-
1- نخوردن صبحانه
اشخاصی که صبحانه نمی خورند، قند خونشان پایین می آید. باید بدانید که تنها منبع غذایی مغز، قند خون است. در نتیجه کاهش قند خون ، باعث تخریب و اختلال در عملکرد مغز می شود.
2- بیش از حد غذا خوردن
در افرادی که بیش از مقدار مورد نیاز بدنشان، غذا مصرف می کنند، خون رسانی به مغز مشکل می شود و به همین جهت، قدرت فکری آنها پایین می آید.
3- کشیدن سیگار
اشخاص سیگاری باید بدانند که سیگار کشیدن باعث جمع شدن و کوچک شدن مغز می شود و این عامل باعث به وجود آمدن بیماری آلزایمر(فراموشی) می گردد.
4- مصرف کردن بیش از حد مواد شیرین
وجود قند اضافی در بدن، باعث توقف جذب پروتئین و سوء تغذیه ناشی از آن و در نتیجه انحطاط مغز می شود.
5- آلودگی هوا
مغز بیشترین مصرف کننده اکسیژن در بدن می باشد. ورود هوای آلوده به بدن موجب کاهش اکسیژن بدن می شود و به همین علت توانایی مغز پایین می آید.
6- کمبود خواب
خوابیدن باعث استراحت مغز می گردد. اگر کمبود خواب به مدت طولانی ادامه یابد، موجب تسریع مرگ سلول های مغزی می گردد.
7- پوشاندن سر هنگام خواب
افرادی که با روسری یا کلاه می خوابند و یا به طور کلی سر خود را هنگام خواب می پوشانند، باید توجه داشته باشند که با این کار، دی اکسید کربن در بدن زیاد می شود و به نوبه آن اکسیژن در بدن کاهش می یابد و این خود باعث ناتوانی در عملکرد مغز می شود.
8- کار کردن در بیماری
کار کردن زیاد یا درس خواندن در هنگام بیماری، ممکن است موجب کاهش کارآیی مغز و آسیب آن گردد.
9- تفکر کم
فکر کردن باعث به جریان انداختن خون در مغز می گردد. کسانی که تمرکز و تفکر را کنار می گذارند، موجب کوچک شدن مغز خود می شوند.
10- به ندرت صحبت کردن
بحث کردن و صحبت های عقلانی با افراد دیگر، باعث افزایش کارآیی مغز می گردد.
بسیاری از متافیزیسینها معتقدند كه غدهی پینه آل و سیستم پیچیدهی عصبی مربوط به آن پس از مدتهای طولانی تمرین مراقبه دچار تغییر عملی میشود. این موضوع توسط بسیاری از دانشمندان كه روی فعالیت الكتریكی مغز تحقیق كردهاند، اثبات شده است. آنها دریافته اند كه وقتی انسان در حالت بیداری و هوشیاری معمولی به سر میبرد، امواج الكتریكی مغز كه در این حالت امواج بتا نام دارند و توسط قشر مخ تولید میشوند، دارای طول موج كم و فركانس زیاد هستند. وقتی فرد چشمانش را میبندد و ذهن او در حالت آرامش و در عین حال هوشیاری قرار دارد، تغییر ناگهانی در شكل امواج مغز به وجود می آید، طول موج امواج بیشتر شده، فركانس آنها كاهش مییابد. این امواج را امواج آلفا مینامند، كه وجود آنها هم در دانشجویان مبتدی و هم در استادان متافیزیك نشان داده شده است. دیده شده كه مراقبه كنندگان با تجربه و استادان پیشرفتهی متافیزیك دارای یك موج مغزی دیگری به نام تتا میباشند، امواج تتا نسبت به امواج آلفا دارای طول موج بیشتر و فركانس كمتر میباشند. نكته جالب توجه این است كه این امواج تتا بهطور طبیعی تنها در مبتلایان به بیماری صرع در زمان حمله های صرع ماژور دیده میشود. یك توضیح ممكن برای این موضوع این است كه در زمان حمله های صرع، سطوح پایین سیستم عصبی كنترل كامل بدن را بهدست میگیرد و ذهن برتر در حالت آرامش كامل به سر میبرد. چنانكه در حالت مراقبه عمیق اتفاق میافتد. حالت مراقبه باعث تغییرات فیزیولوژیك دیگری نیز میشود كه همزمان با ثبت امواج مغزی بررسی میشود. در حالت آگاهی مراقبه ای با امواج مغزی آلفا، تعداد ضربان قلب، مصرف اكسیژن توسط سلولهای بدن و دفع دیاكسید كربن كاهش مییابد، متابولیسم بدن آهستهتر میشود و فعالیت سیستم عصبی سمپاتیك نیز كاهش مییابد. كاهش سطح لاكتات خون به مراتب محسوستر است. درحالیكه سطح این ماده در خون افراد دچار تنشهای عصبی و اضطراب بهطور مشخص بالا است. در حالت مراقبه یعنی زمانی كه مغز امواج آلفا ساطع میكند، فرآیندی مخالف با فعالیت سیستم ترشح كنندهی آدرنالین اتفاق میافتد. این فرآیند بدن را قادر میسازد كه در حالتی آسودهتر و رهاتر عمل كند.گروه دیگری از پژوهشگران پیرامون پدیدههای روحی انسان مخصوصاً ارتباط بین ادراكات فراحسی و فعالیت امواج آلفا تحقیق كردهاند. در یك بررسی از تعداد زیادی افراد خواسته شد كه حدس بزنند درون یك جعبهی در بسته چه كارتی وجود دارد. با استفاده از تستهای آماری مشخص شد، هنگامی كه فرد چشمانش را میبندد و روی موضوعی تمركز میكند امواج آلفای مغز او افزایش مییابد و كسانی كه امواج آلفای بیشتری تولید میكردند، اغلب میتوانستند كارتهای داخل جعبه را به درستی تشخیص دهند. در مواردی كه تولید امواج آلفا در حد پایین قرار داشت، (همان طور كه در حالت طبیعی در بسیاری از مردم یا هنگام باز بودن چشمها مشاهده میشود) حدس زدن كارتها تنها براساس شانس صورت میگرفت. افراد مورد آزمایش همچنین وضعیت ذهنی خود را در هنگام فعالیت غالب امواج آلفا توصیف كردند، همه آنها اتفاق نظر داشتند كه آن حالت رهایی ذهن و جدایی از اطراف، تجربهای لذت بخش بود. هنگامی كه افراد در این حالت چشمان خود را باز میكردند، میتوانستند جدایی خود را از اشیاء محیط مشاهده كنند. افزایش تواناییهای روحی در این شرایط با تواناییهای فردی كه چاكرای آجنای خود را فعال كرده و میتواند اشیاء دور را با چشم بصیرت ببیند، مطابقت دارد. نوش داروی اكثر بیماریهای دنیای مدرن، امواج مغزی آلفا است كه بدن و ذهن را در وضعیتی آرام و آزاد قرار میدهد و با واكنشهای ناهنجاری كه از ابتدای خلقت انسان در جسم او رخ داده مقابله میكند. در دنیای مدرن زندگی انسان دیگر توسط حیوانات وحشی یا قبایل آدم خوار تهدید نمیشود، اما سیستم قدیمی ترشح كنندهی آدرنالین كه بدن انسـ ان را در برابر چنان تهدیدهایی محافظت میكرده است، در برابر تهدیـ دهای مـ درن نیز به همان روش قـ دیمی واكنش نشان میدهد. امروزه تهدیدهای زندگی انسان معمولاً به صورت ترس از بحران مالی یا از دست دادن موقعیت شغلی و یا مشكلات خانوادگی و امثال آن جلوهگر میشود. اگرچه این قبیل تنشهای جامعهی مدرن خطرات غیر واقعی هستند، ذهنِ نگران و مضطرب آنها را واقعی تلقی میكند. از آنجا كه بحرانهای دنیای مدرن حد و مرزی ندارد و هرگز پایان نمیپذیرد، بدن بسیاری از مردم بهطور مداوم نسبت به آنها واكنش نشان میدهد. این حالت تنش و اتلاف مداوم انرژی، منجر به بیماریهای جسمی و روحی میشود. علاوه بر این بزرگترین مكانیسم دفاعی بدن انسان به دلیل استفادهی بیش از حد فرسوده میشود و به این ترتیب بسیاری از مردم خود را در مقابل خطرهای واقعی ناتوان میبینند. افزایش روزافزون تعداد قربانیان شوك ناشی از مواجههی ناگهانی با موقعیتهای خطرناك واقعی تأیید كنندهی این مطلب است. پزشكان و دانشمندان معتقدند كه مراقبه یكی از بهترین شیوهها برای درمان این عارضه است. مراقبه باعث آرامش ذهن میشود و همواره با كاوش در زوایای روح انسان همراه است. همانطوری كه گفته شد حد فیزیكی آجنا، غدهی پینهآل است كه با مغز در ارتباط میباشد. برخی از متافیزیسینها معتقدند كه غدهی پینهآل گیرنده و فرستندهی نوسانهای نامحسوسی است كه افكار و پدیده های روحی را در كیهان انتقال میدهد. غدهی پینه آل امواج مغزی را به امواج الكتریكی تبدیل میكند، كه با سرعتی بالاتر از سرعت نور حركت میكنند، این امواج در مغز انسان ذخیره میشوند. كسانی كه دارای تواناییهایی مانند بینایی و شنوایی متافیزیكی هستند، این كار را از طریق همین امتیاز چاكرای آجنا یعنی تغییر ماهیت امواج آلفا انجام میدهند. انسان مدرن، دارای تفكری منطقی است و ترجیح میدهد زندگی خود را براساس واقعیتهای علمی پایه گذاری كند. امروزه بیشتر، واقعیتهای علمی مورد پذیرش قرار میگیرند و تجربیات علمی ثابت كردهاند، بعضی از مردم كه تفكر مراقبهای دارند و امواج مغزی آنها بهطور عمده از نوع آلفاست، میتوانند وقایع را پیشبینی كنند و از وقایع درونی و بیرونی كه خارج از دسترس حواس پنجگانه است آگاهی داشته باشند. این تواناییهای روحی كه بسیاری از مردم برای كسب آنها تلاش میكنند، ابتداییترین نشانه های قدم گذاشتن در مسیر معنویت هستند. اگرچه رهروان واقعی، داشتن این تواناییها را انكار میكنند تا مبادا آشكار ساختن تواناییهایشان باعث زوال و شكست آنها شود. حقیقت این است كه قدرتهای درونی در همهی ما وجود دارد، ما فقط باید برای بیدار كردن مراكز عالی مغز كه با چاكرای آجنا در ارتباط هستند، تمرین كنیم تا بتوانیم راهی به سوی تجربه های جدید و روزنه ای به سوی نور و روشنایی بگشاییم.
مغز چیست؟
دستگاه عصبی مرکزی قسمتی از دستگاه عصبی است که در درون محفظهای استخوانی به نام استخوان جمجمه و ستون فقرات قرار گرفته است و شامل مغز و نخاع میباشد. از نظر ساختمانی در سیستم اعصاب مرکزی دو قسمت به نامهای ماده سفید و ماده خاکستری قابل تشخیص میباشد. مغز شامل قسمتهای متنوعی است که هر کدام از آنها در عین حال که با یکدیگر در ارتباط هستند کارهای متفاوتی را انجام میدهند.
در ماهیهای اولیه و دوزیستان ، نخاع و مغز در یک راستا قرار دارند. ولی در سایر مهره داران بویژه در پستانداران بین مغز و نخاع یک خمیدگی پدید آمده است که در پستانداران عالی به 90 درجه میرسد. این خمیدگی ناشی از حجم زیاد نیمکرههای مخ است. حجم مغز بویژه نیمکرههای مخ در مهره داران اولیه رشد اندکی دارد. ولی در مهره داران عالی وسعت زیادی دارد.
سطح نیمکرههای مخ در مهره داران اولیه تا پستانداران اولیه صاف ، ولی در پستانداران عالی بویژه انسان چین خوردگی فراوان دارد. مغز آدمی بزرگترین مغزها نیست اما وزن آن نسبت به جثه آدمی بیشترین است و با در نظر گرفتن سایر شرایط بهترین مغز است. مغز مهره داران در دوران جنینی دارای سه قسمت اولیه به نامهای مغز پیشین ، مغز میانی و مغز تحتانی است. از این قسمتها بتدریج بخشهای مختلف مغز پدید میآیند.
|
|
مغز در داخل استخوان جمجمه و نخاع در داخل ستون فقرات جای گرفته است. سه پرده که در مجموع مننژ نامیده میشوند، مغز و نخاع را از اطراف محافظت میکنند.
در فاصله بین عنکبوتیه و پرده داخلی مایع شفافی قرار گرفته است که از ترشحات رگهای خونی است. این مایع را مایع مغزی-نخاعی میگویند و کار آن محافظت از بافت عصبی است.
مخ بزرگترین قسمت مغز است و دارای دو نیمکره است که توسط رشتههای عصبی محکم و سفید رنگی بهم متصلند و ارتباط دو نیمکره نیز از طریق همین رشتههای عصبی صورت میگیرد. قسمت سطحی مخ ، خاکستری رنگ است و قشر مخ نامیده میشود. قشر مخ در انسان به علت وسعت زیاد خود و جای گرفتن در فضای محدود حالت چین خورده دارد. در زیر قشر مخ ماده سفید رنگی وجو دارد که از اجتماع رشتههای عصبی میلین دار تشکیل شده است و این رشته همان دنبالههای نورونهایی هستند که در قشر خاکستری با سایر قسمتهای دستگاه عصبی قرار دارند.
علاوه بر قشر مخ چند هسته خاکستری در بخش سفید آن وجود دارد که مهمترین آنها غده تالاموس و غده هیپوتالاموس است. هر قسمت از قشر خاکستری کار ویژهای انجام میدهد. مراکز مربوط به دریافت و تفسیر اطلاعات رسیده از اندامهای حسی مختلف مانند چشم و گوش و پوست در این قسمت است. قسمتی از قشر خاکستری مرکز حرکات ارادی است. مخ مرکز احساسات ، فکر کردن و حافظه است. نیمکره چپ مخ حرکات طرف راست و نیمکره چپ بدن حرکات طرف راست بدن را کنترل میکنند. هر نیمکره کارهای ویژهای را نیز انجام میدهد.
نیمکره چپ در زبان آموزی ، یادگیری ، تفکر ریاضی و منطق ، تخصص دارد. نیمکره راست انجام دادن کارهای ظریف هنری ، موسیقی را کنترل میکند. تالاموسها مرکز تقویت پیامهای حسی مانند چشم ، درد و ترس هستند و پیامهای حسی را قبل از اینکه به قشر مخ برسند تقویت میکنند. هیپوتالاموس مرکز تنظیم اعمال مختلفی از جمله گرسنگی ، تشنگی ، خواب و بیداری و دمای بدن است.
|
|
مخچه قسمتی از مغز است که در پشت و زیر مخ قرار دارد. مخچه دارای دو نیمکره است، اما چین خوردگیهای سطحی آن کم عمق تر و منظم تر است. قسمت سطحی مخچه را ماده خاکستری پوشانده است. مخچه بوسیله دسته تارهای عصبی به بقیه قسمتهای دستگاه عصبی مربوط است. مخچه در کار کنترل فعالیتهای ماهیچهای به مخ کمک میکند.
مخچه پیامهای حرکتی را قبل از اینکه به اندامها بروند تقویت میکند. در نتیجه حرکات نرمتری از بدن سر میزند. حفظ تعادل بدن نیز به عهده مخچه است. برای اینکار چشمها و گوش داخلی وضعیت بدن را به مخچه خبر میدهند و مخچه ، ماهیچهها را طوری کنترل میکند، که تعادل برقرار بماند. در مجموع کارهایی که مخچه انجام میدهد همگی غیر ارادی هستند.
بصلالنخاع پایین ترین مرکز عصبی واقع در استخوان جمجمه است. انتهای بصلالنخاع به نخاع مربوط است. بیشتر بصلالنخاع از ماده سفید و رشته اعصابی تشکیل شده است که میان نخاع و مغز قرار دارد. بصلالنخاع فعالیت اندامهای داخلی بدن مانند قلب ، ششها و اندامهای گوارشی را اداره میکند. به همین دلیل یکی از مهمترین اجزای مغز است و آسیب وارده به آن مرگ را به دنبال دارد. مغز 12 جفت عصب دارد. این اعصاب با اندامهای مهمی ارتباط دارند.
در جریان تکامل مغز از لوله عصبی جنینی ، حفره مرکزی لوله عصبی در 4 ناحیه متسع شده و بطنهای مغزی را بوجود میآورد. بطنهای مغزی عبارتند از: بطنهای جانبی شامل دو بطن و هر کدام در یکی از نیمکرههای مغزی ، بطن سوم در ناحیه تالاموس و بطن چهارم در محل بصلالنخاع و پل مغزی.
سیستم عصبی مرکزی در درون مایعی به نام مایع مغزی-نخاعی قرار گرفته که این مایع هم به عنوان ضربهگیر سیستم عصبی مرکزی را در مقابل ضربات مکانیکی حفظ میکند و هم برای فعالیتهای متابولیکی آن ضروری است. حجم این مایع که از رگهای خونی بافت مغز منشا میگیرد بین 150 - 80 میلیلیتر متغیر است.عدم باز جذب این مایع و تجمع آن در بطنهای مغزی منجر به شرایطی به نام هیدروسفالی میگردد که میتواند باعث آسیب پارانشیم مغز گردد.
|
|
عامل بیماریهای عفونی مراکز عصبی ، باکتریها ، ویروسها و یا موجودات زنده میکروسکوپی دیگرند. در بعضی از این بیماریها مراکز عصبی خونی میشوند و در برخی دیگر سموم میکروبها که در جای دیگر بدن مستقر میشوند، به مراکز عصبی میرسند و آنها را دچار مشکل میکنند.
عامل این بیماری نوعی ویروس است که از طریق غذا و آبی که به مدفوع شخص بیمار آلوده باشند، به شخص سالم سرایت میکند. ویروس به نخاع میرسد و در آنجا به جسم سلولی نورونهای حرکتی آسیب کلی میرساند، و ماهیچههای تحت کنترل آنها فلج میشوند. با استفاده از واکسن میتوان به راحتی از ابتلا به این بیماری جلوگیری کرد.
در اثر عفونت پردههای مننژ مغز یا نخاع حاصل میشود. انواعی از باکتریها باعث این بیماری میشوند. یک نوع از این باکتریها به نام مننگوکوک است. علایم بیماری مننژیت به طور ناگهانی بروز میکند. حرارت بدن دردناک میشود. مننژیت بیماری خطرناکی است و در صورت تاخیر در معالجه باعث مرگ میشود.
آنسفالیت یک بیماری ویروسی است. ویروس در بخشهای خاکستری مغز مانند بصلالنخاع و مغز میانی جایگزین میشود. ویروسهای سرخک و اوریون نیز ممکن است به مغز برسند و آنسفالیت ایجاد کنند. آنسفالیت ممکن است حاد یا مزمن باشد. در حالت حاد سردرد ، حالت خواب آلودگی در روز و دوبینی عارض میشود.
میکروب این بیماری نوعی ویروس است که با گاز گرفتن سگ ، گربه وارد بدن آدمی میشود. از زمان گاز گرفتن تا بروز بیماری 15 روز تا دو ماه طول میکشد.